Hello darkness my old friend

Het vaste ritueel: ’s ochtends als eerste naar ons geliefde koffieapparaat voor een bakkie met havermelk. En nog één. En nog één. En later op de ochtend en in de middag nog één. En tussendoor cola light, voor de middagdip. Een jaar of wat geleden deed ik mijn eerste poging om ermee te stoppen. Ik herinnerde me de zware dagen waar ik doorheen ging daarna met hoofdpijn en me ellendig en moe voelen. Ik zag er tegenop, want daar moest ik nu zeker weten weer doorheen.

Maar beetje bij beetje stoppen dan?

Nee, zo werkt het niet. Voor mij althans. Het is alles of niets, dat was het in 2010 ook voor mij met roken. Ik kan niet een beetje, want een beetje wordt toch weer meer en dan ben ik terug bij af. Dat was toen ik eerder was gestopt mijn valkuil: “koffie en cola light drink ik vanaf nu alleen buiten de deur. Want dan geniet ik er van. Dat gaat prima.” Sure, niet dus. Ik hield mezelf voor de gek, de gewoonte sloop er thuis weer in en dagelijkse koffie en cola light, all day every day was weer routine geworden.

Waarom ik wilde stoppen?

Omdat ik weet dat cafeïne niet goed voor me is. Dat is gewoon een feit. Kijk, met één of twee bakkies koffie per dag is niks mis. Maar ik ken mezelf, daar blijft het niet bij. Over een aantal lichamelijke klachten die ik (sommige al jaren) had las ik steeds weer dezelfde conclusie: stoppen met cafeïne zou een groot verschil maken. Ontstekingen in mijn gewrichten bijvoorbeeld waardoor ik vaak pijn in mijn schouders voelde bij het op mijn zij liggen. Spoiler: die klacht is inmiddels helemaal verdwenen!

Cortisol

Cafeïne geeft je een oppepper. Maar hoe? Het zorgt ervoor dat je lichaam stresshormonen aanmaakt, vooral cortisol. Cortisol is eigenlijk bedoeld om je scherp te maken als er gevaar is. Denk: oermens ziet een leeuw, lichaam maakt cortisol aan, je bent klaar om te rennen. Maar als jij elke ochtend meteen koffie drinkt, schiet dat cortisolniveau ook omhoog. Zonder leeuw. Gewoon, uit gewoonte. Doe je dit elke dag, dan raakt je lijf een beetje in de war. Het blijft denken dat er steeds iets aan de hand is. Je voelt je opgejaagd, snel moe of gestrest zelfs als je verder niks geks doet. En daar wilde ik vanaf. Terug naar balans.

Van alles naar niets en dat deed ik. Op 1 mei.

Niet omdat ik dat had gepland, het viel gewoon toevallig op de eerste van de maand. Geen langzaam afbouwen, geen tussenweg. Ik ging cold turkey. Ochtendkoffie werd decaf. Verder alleen water en cafeïnevrije thee. De eerste dagen waren ruk. Moe, down, wazig. Mijn hoofd voelde als watten en mijn lijf protesteerde. Hoe lang duurt dit ook alweer? Drie dagen toch? Nou, dag vier en vijf waren ook geen feest, maar langzaam begon mijn lijf zich aan te passen. Geen pieken meer, maar ook geen crashes. Een nieuw ritme zonder cafeïne.

Wat hielp bij het afkicken?

Het vooruitzicht dat na de dagen met ontwenningsverschijnselen het zoveel beter zou voelen. Niet meer slaaf te zijn van cafeïne, geen energie dips meer en hopelijk ook van enkele klachten zoals ontstekingen/pijnlijke gewrichten af!

Verder helpt het om wanner je trek hebt in koffie een decaf versie te drinken. Niet de kick maar wel de smaak. Ik heb verschillende merken geprobeerd en kan je de No Coffee van Northern Wonder aanraden, deze is verkrijgbaar bij onder andere AH in cups voor Nespresso en filtermaling koffie.

Wat drink je dan wel?

Ik vergelijk het met toen ik de stap maakte van vega naar vegan in 2017. Van kaas, eieren, melk en yoghurt naar… ja, wat dan eigenlijk? Die ontdekkingstocht van toen ervaar ik nu ook maar dan met cafeïnevrije drankjes. En wat ontdek ik een hoop lekkers! Zwarte sesam latte, mushroom cacao, decaf koffie met geroosterde chicorei en allerlei lekkere kruidenthee om er maar een paar te noemen.

Tips als je ook wilt stoppen met cafeïne

Laat voorop staan: één of twee kopjes koffie per dag is echt geen ramp. Als je je verder goed voelt en geen klachten hebt, is er geen directe reden om te stoppen.

Maar herken je je in mijn verhaal? Heb je bijvoorbeeld last van:

• opgefoktheid of onrust
• slecht slapen
• pijnlijke, ontstoken gewrichten

Dan kan het de moeite waard zijn om te stoppen. Dit zijn mijn persoonlijke tips:

Kies je aanpak

Stop in één keer of bouw geleidelijk af. Kies wat bij je past, maar houd je aan je plan.

Drink voldoende water

Uitdroging maakt de afkickverschijnselen erger. Blijf goed drinken, vooral de eerste dagen.

Plan een goed moment

Kies een periode waarin je agenda niet vol zit. Slaap meer als dat kan want je lichaam heeft het nodig!

Weet waarom je het doet

Bijvoorbeeld: geen zin meer in verslaving, lichamelijke klachten, rusteloosheid, slaapproblemen. Herinner jezelf aan je reden op de moeilijke momenten.

Bereid je voor op afkickverschijnselen

De eerste dagen kunnen zwaar zijn. Bij mij waren dag één tot en met drie het heftigst: hoofdpijn, futloos, prikkelbaar. Maar: het is tijdelijk. Geef je lichaam de tijd om zich aan te passen. Het wordt beter.

Ontdek lekkere alternatieven

Verwen jezelf met nieuwe smaken en rituelen. Bezoek bijvoorbeeld een winkel als Holland & Barrett en kijk bij de dranken. Denk aan:

• warme cacao (zonder cafeïne)
• chai lattes
• kruidenthee

Er is genoeg lekkers om te ontdekken! Mijn ontdekkingen zie je in de nieuwe serie wat drink je dan wel, deel 1 met zwarte sesam latte staat nu op de website!